TS.KTS Vương Hải Long – Cây Bút Vàng 2025: Kết nối đào tạo và thực tiễn

Trong năm 2025, Tạp chí Kiến trúc được sự ủng hộ, đồng hành của TS.KTS Vương Hải Long  với chuỗi bài viết về hệ thống tiêu chuẩn – quy chuẩn kỹ thuật và những nỗ lực kết nối giới chuyên môn. Từ kinh nghiệm nghiên cứu và giảng dạy, ông đã chia sẻ những suy nghĩ về vai trò của hệ thống tiêu chuẩn trong việc định hình chất lượng đào tạo và hành nghề kiến trúc sư, đồng thời, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối liên ngành và cập nhật tri thức trong bối cảnh phát triển mới của ngành. 

Trân trọng giới thiệu tới bạn đọc!

PV: Thưa ông, trước hết xin được cảm ơn ông về sự đóng góp và đồng hành với Tạp chí Kiến trúc trong thời gian qua! Với danh hiệu “Cây Bút vàng 2025”, ông có thể lan toả niềm vui và cảm xúc tới giới nghề và bạn đọc của Tạp chí ngay lúc này được không?

Tạp chí Kiến trúc – Hội KTS Việt Nam là tạp chí chuyên ngành có truyền thống lâu năm và có uy tín trong giới kiến trúc xây dựng. Ngay từ những năm thập niên 80, khi chúng tôi còn là sinh viên của trường Đại học Kiến trúc Hà Nội thì những cuốn tạp chí đã mở ra thêm các kiến thức mới về lý luận và hành nghề. Liên tục trong gần 50 năm qua Tạp chí Kiến trúc – Hội KTS Việt Nam vẫn giữ được thương hiệu của mình và phát triển không ngừng về mặt nội dung và hình thức trình bày. Tạp chí đã quy tụ được một lượng lớn các nhà chuyên môn, các nhà khoa học gửi bài viết cũng như thu hút nhiều thành phần độc giả. Danh hiệu “Cây bút Vàng” của Tạp chí là một phần thưởng vinh danh, một sự động viên tới các tác giả đồng hành và có nhiều đóng góp với Tạp chí. Chính vì vậy, khi nhận danh hiệu “Cây bút vàng 2025”, tôi vô cùng bất ngờ xen lẫn sự xúc động và tự hào đã được đồng hành với Tạp chí Kiến trúc.

PV: Trong chuỗi bài viết năm 2025, ông tâm đắc nhất với nội dung nào? 

Các bài viết của Tạp chí luôn đề cập đến các lĩnh vực của kiến trúc xây dựng, các vấn đề là điểm nóng của xã hội thông qua các chuyên mục, chuyên đề. Các bài viết đa dạng sâu sắc từ lý luận đến thực tiễn, từ nghiên cứu khoa học đến tác phẩm, từ đào tạo đến hành nghề… của nhiều tác giả mang đến cái nhìn mở, khách quan và rộng. Đấy chính là sức hút của từng số cho nên cũng khó nói nội dung nào là tâm đắc nhất. Đối với tôi, các bài đề cập đến vấn đề ứng dụng công nghệ trong giai đoạn chuyển đổi số, những vấn đề bảo tồn di sản trong không gian đô thị, xu hướng phát triển kiến trúc Việt Nam… có sức hút nhất định, có lẽ bởi đó đều là những chủ đề quan trọng đối với KTS nói riêng và cả xã hội nói chung.

PV: Một trong những nội dung chuyên đề năm 2025 chính là về hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn trong lĩnh vực kiến trúc, xây dựng. Trong bài viết của mình ông cũng đã tiếp cận chủ đề này từ góc nhìn đào tạo. Xin ông cho biết thêm về sự cần thiết nghiên cứu về hệ thống tiêu chuẩn và chính sách, đồng thời cần được gắn kết như thế nào với thực tiễn đào tạo và hành nghề kiến trúc?

Hệ thống Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trong lĩnh vực Quy hoạch, Kiến trúc và Xây dựng là nền tảng không thể thiếu để hướng đến một nền xây dựng hiện đại, an toàn và bền vững. Đây là công cụ quản lý quan trọng của Nhà nước, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng, đảm bảo chất lượng công trình, tiết kiệm tài nguyên và giảm thiểu rủi ro trong quá trình phát triển đô thị. Tuy nhiên, với sự phát triển nhanh chóng của xã hội, của khoa học kỹ thuật xây dựng, vật liệu, của hội nhập quốc tế… khiến các Tiêu chuẩn kỹ thuật cũng luôn bị lạc hậu. Chính vì vậy các Bộ, các cơ quan quản lý cần phải có các nghiên cứu, rà soát để cập nhật, bổ sung liên tục. Hiện các KTS hành nghề thì bắt buộc phải nắm bắt các hệ thống tiêu chuẩn và chính sách để đảm bảo chất lượng của công trình cũng như sự thẩm duyệt của các cơ quan quản lý. Mặc dù vẫn còn một thực tế tồn tại là có quá nhiều tiêu chuẩn, hoặc các tiêu chuẩn còn chưa thống nhất với nhau hoặc chồng chéo nhau giữa các ngành. Còn đối với việc đào tạo thì bên cạnh việc trang bị cho sinh viên các kiến thức cơ bản về pháp luật xây dựng, cũng rất cần giáo viên và giáo trình được cập nhật liên tục các thay đổi, điều chỉnh của hệ thống tiêu chuẩn và chính sách. Cho nên rất cần số hóa các tiêu chuẩn và công khai đăng tải trên các trang chính thức của các Bộ ngành để minh bạch, thuận tiện cho người sử dụng dễ dàng tiếp cận, tra cứu online. Điều này sẽ mang lại sự thuận tiện cho cả đào tạo lẫn hành nghề kiến trúc

PV: Xin ông chia sẻ thêm về những dự định trong năm 2026, đặc biệt là về những kế hoạch khuyến khích các giảng viên và nhà nghiên cứu trẻ tham gia diễn đàn học thuật ra sao?

Kiến trúc cũng là phục vụ cho con người và xã hội. Vì thế trong bối cảnh cả nước đang bước vào kỷ nguyên mới, Đảng đề ra các chủ trương đường lối liên quan đến kiến trúc xây dựng như Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của bộ chính trị về xây dựng và phát triển thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Ngay Hà Nội cũng đang xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm với định hướng mới, vượt trội, đột phá với không gian đa tầng – đa lớp – đa cực – đa trung tâm. Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD); tăng mật độ phát triển đô thị tại các khu vực có hạ tầng giao thông công cộng; các trung tâm thương mại, dịch vụ, tài chính tại các ga metro và hành lang giao thông chính. Phát triển kinh tế ban đêm và kinh tế sáng tạo (các khu phố đi bộ, khu văn hóa – nghệ thuật – giải trí ban đêm); các ngành công nghiệp sáng tạo như thiết kế, điện ảnh, nghệ thuật, truyền thông, du lịch văn hóa.

Nâng cao hiệu quả sử dụng đất đô thị, tái thiết các khu đất công nghiệp cũ thành khu dịch vụ – công nghệ – sáng tạo; các tổ hợp đa chức năng: Tài chính – thương mại – văn phòng – nhà ở – dịch vụ. Theo tôi những vấn đề thời sự trên cũng là cơ hội cho các KTS, giảng viên, các tác giả và nhà nghiên cứu trẻ có thể đóng góp tham gia diễn đàn kiến tạo đất nước cùng với Tạp chí.

Xin cảm ơn những chia sẻ của ông và sự đóng góp với Tạp chí trong thời gian qua! Tạp chí Kiến trúc sẽ tiếp tục đồng hành cùng ông và giới nghề, đặc biệt là các bạn trẻ. 

BBT Tạp chí Kiến trúc
© Tạp chí Kiến trúc