Dễ dàng di chuyển với tốc độ gần 60km/h, chạy 20 năm mới phải tiếp nhiên liệu

Là biểu tượng suốt nhiều thập kỷ của Hải quân Mỹ, tàu sân bay lớp Nimitz vẫn là một trong những hàng không mẫu hạm hiện đại nhất thế giới ở thời điểm hiện tại. Con tàu dài 332,8 m, gần bằng ba sân bóng xếp nối nhau. Tính từ đáy tàu lên đỉnh cột ăng-ten, con tàu cao khoảng 74 m, tương đương một tòa nhà hơn 20 tầng. Lượng giãn nước khi đầy tải vượt 100.000 tấn. Suốt hơn ba thập kỷ, đây là những con tàu chiến lớn nhất thế giới.

Diện tích sàn đáp máy bay của những chiếc Hàng không mẫu hạm lớp Nimitz vào khoảng 18.000m2. Trong khi đó, diện tích mặt cỏ sân vận động Mỹ Đình chỉ hơn 7.000m2. Điều đó có nghĩa sàn tàu còn lớn gấp 2,5 lần diện tích sân bóng đá quan thuộc với người Việt.

Lớp Nimitz gồm 10 chiếc, từ USS Nimitz (CVN-68) đến USS George H.W. Bush (CVN-77), lần lượt được đưa vào biên chế trong giai đoạn 1975–2009. Đây là xương sống trong lực lượng tàu sân bay của Mỹ và hiện đang dần được thay thế bởi lớp Gerald R. Ford thế hệ mới.

To vậy để làm gì?

Câu trả lời ngắn gọn: để máy bay chiến đấu có thể cất và hạ cánh an toàn giữa biển và để con tàu hoạt động liên tục nhiều tháng mà không cần căn cứ trên bờ.

Một tiêm kích F/A-18 cần hàng km đường băng trên đất liền, nhưng trên tàu chỉ có chưa đến 100 m để cất cánh. Tàu Nimitz trang bị 4 máy phóng hơi nước, có thể đẩy một chiếc máy bay nặng hàng chục tấn từ 0 lên khoảng 250 km/h chỉ trong khoảng 2 giây. Khi hạ cánh, máy bay móc vào dây hãm căng ngang sàn và dừng lại sau chưa đầy 100 m. Để máy phóng, đường hạ cánh chéo, khu đỗ và khu tiếp nhiên liệu cùng vận hành song song, sàn tàu buộc phải rộng.

Mỗi tàu mang theo một không đoàn khoảng 60–70 máy bay các loại: tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet, F-35C, máy bay tác chiến điện tử EA-18G, máy bay cảnh báo sớm E-2 Hawkeye, trực thăng MH-60… Bên dưới sàn bay là nhà chứa máy bay rộng mênh mông, nối với sàn bằng 4 thang nâng khổng lồ, mỗi thang nâng được hai máy bay cùng lúc.

Tàu cần khoảng 5.000–6.000 người để vận hành, gồm thủy thủ đoàn và nhân sự không đoàn. Trên tàu có bệnh viện, phòng mổ, nha khoa, tiệm cắt tóc, bưu điện, phòng tập, nhà thờ, cửa hàng… Mỗi ngày các nhà bếp phục vụ khoảng 18.000 suất ăn. Hệ thống lọc nước biển cung cấp hàng trăm nghìn gallon nước ngọt mỗi ngày.

Để duy trì cường độ hàng trăm lượt xuất kích, tàu phải chở hàng triệu lít nhiên liệu máy bay và hàng nghìn tấn vũ khí, đạn dược. Tất cả cần không gian.

Chạy bằng hạt nhân, gần như không cần tiếp nhiên liệu

Điểm nổi bật nhất của lớp Nimitz là động lực hạt nhân. Mỗi tàu dùng 2 lò phản ứng A4W, cung cấp công suất khoảng 260.000 mã lực cho 4 trục chân vịt, đưa con tàu 100.000 tấn đạt tốc độ hơn 30 hải lý/giờ (khoảng 56 km/h).

Nhờ năng lượng hạt nhân, tàu có thể hoạt động hơn 20 năm mới cần nạp lại nhiên liệu. Việc này được thực hiện trong một đợt đại tu giữa vòng đời kéo dài vài năm. Tầm hoạt động của tàu gần như không giới hạn, chỉ phụ thuộc vào lương thực và nhiên liệu cho máy bay. Nhờ đó, không gian lẽ ra dành cho nhiên liệu của chính con tàu được nhường cho nhiên liệu máy bay và vũ khí.

Tuổi thọ thiết kế của lớp tàu khoảng 50 năm, dài hơn cả sự nghiệp của nhiều thế hệ thủy thủ phục vụ trên đó.

Dù rất lớn, tàu lớp Nimitz chỉ được trang bị vũ khí phòng thủ tầm gần như tên lửa Sea Sparrow/ESSM, RAM và pháo Phalanx CIWS. Sức mạnh thực sự nằm ở không đoàn trên tàu và nhóm tác chiến đi kèm. Mỗi tàu thường hoạt động trong một nhóm tác chiến tàu sân bay, cùng các tuần dương hạm, khu trục hạm, tàu ngầm và tàu hậu cần. Cả nhóm tạo thành một lực lượng có thể kiểm soát vùng biển và vùng trời rộng hàng trăm km.

Người Mỹ thường gọi mỗi tàu sân bay là “4,5 mẫu Anh lãnh thổ có thể di chuyển”. Giá trị lớn nhất của nó nằm ở chỗ không cần xin phép quốc gia nào để đặt căn cứ. Chúng có thể có mặt ở bất kỳ vùng biển quốc tế nào trong vài ngày và triển khai sức mạnh không quân ngay lập tức. Và đó là sức mạnh được chứng minh của Hải quân Mỹ.

Nguồn: Tổng hợp