Cuối năm trúng lớn, nông dân Biển Bạch phấn khởi đón tết

Những ngày cuối tháng chạp, xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau rộn ràng hơn hẳn. Trên các cánh đồng canh tác lúa tôm gắn với sông rạch, nhịp sống tăng tốc khi lúa vào kỳ thu hoạch, tôm càng bước vào vụ thu hoạch rộ. Tiếng cười nói về một mùa trúng mùa, trúng giá lan khắp xóm. Ở vùng đất này, sản xuất xanh không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành thói quen canh tác của từng hộ gia đình.

Gia đình ông Lê Minh Dũng ở ấp 6 La Cua là hình ảnh rõ nét cho sự thay đổi ấy. Với 6 ha đất, vụ này ông gieo 2 ha lúa đạt năng suất bình quân 35 dạ/công; tôm càng nuôi trên toàn bộ diện tích đạt gần 300 kg/ha. Dù chưa thu hoạch hết tôm, nguồn thu cận tết đã vượt 200 triệu đồng. Trung bình mỗi năm, 6 ha đất giúp gia đình ông thu khoảng 700 triệu đồng, có năm cao hơn. Điều đáng chú ý, toàn bộ mô hình đều đi theo hướng sạch: không xịt thuốc cỏ trên bờ, không sử dụng hóa chất độc hại, tôm nuôi bằng sinh học. Người làm ra sản phẩm cũng chính là người sử dụng, nên sự an tâm về sức khỏe trở thành động lực duy trì cách làm này.

Không chỉ những hộ có diện tích lớn hưởng lợi. Với 1 ha đất canh tác theo hướng sạch, ông Huỳnh Anh Dũng cũng có một vụ mùa đáng nhớ. Lúa đạt hơn 30 dạ/công, tôm càng đạt 400 kg/ha, mang về lợi nhuận khoảng 40 triệu đồng. Con số không quá lớn nhưng đủ để mang lại một cái Tết “thoải mái”, theo cách nói mộc mạc của người nông dân. Với họ, vụ lúa – tôm cuối năm thuận lợi đồng nghĩa với mùa xuân đủ đầy.

Thu nhập tăng, tư duy canh tác thay đổi 

Mô hình lúa tôm tại Biển Bạch hiện mang lại thu nhập khoảng 100 triệu đồng/ha/năm, cao gấp 1,5 lần so với trước. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở thu nhập. Khi sản xuất chuyển sang hướng sạch, hệ thống kênh mương và nội đồng dần trong hơn, đất đai tơi xốp hơn. Nhờ đó, không chỉ lúa và tôm càng đạt hiệu quả mà vụ nuôi tôm sú, cua vào mùa khô cũng thuận lợi.

Vai trò của hợp tác xã như “trục xoay” của quá trình chuyển đổi. HTX Dân Phát hiện có khoảng 100 ha lúa – tôm được công nhận đạt chuẩn ASC. Quy trình nuôi được siết chặt từ ghi chép sổ sách, quản lý vật tư đến kiểm soát con giống và quy trình thăm đồng. Nhờ đó, năng suất tôm sú đạt 300 – 400 kg/ha/năm, người dân còn được hỗ trợ chi phí nuôi khoảng 1 triệu đồng/ha. Từ vài chục thành viên ban đầu, HTX đã phát triển lên 120 xã viên và 180 hộ liên kết, tiếp tục phối hợp doanh nghiệp mở rộng diện tích đạt chứng nhận ASC và BAP. Giá bán cao hơn trở thành phần thưởng rõ ràng cho việc tuân thủ quy trình.

Mô hình lúa tôm sản xuất sạch lan tỏa thành “tiêu chuẩn” mới

Hiện toàn xã Biển Bạch có 1.966 ha lúa tôm, trong đó 686 ha đạt chứng nhận BAP và 300 ha đạt chứng nhận ASC. Những con số này phản ánh không chỉ quy mô sản xuất mà còn sự thay đổi trong tư duy cộng đồng. Ở các vùng sản xuất sạch, người dân chia sẻ kinh nghiệm bón phân hữu cơ, dùng vi sinh và nhắc nhau tránh hóa chất độc hại. Sự gắn kết làng xóm vì thế cũng bền chặt hơn.

Chính quyền địa phương xác định mô hình lúa tôm đây là hướng đi dài hạn. Xã tiếp tục đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật, ứng dụng cơ giới hóa và mời gọi doanh nghiệp tham gia chuỗi liên kết, mở rộng diện tích tôm đạt chứng nhận ASC và lúa VietGAP. Khi có liên kết tiêu thụ, người dân thuận lợi hơn về giá bán và đầu ra, đồng thời nhận thêm hỗ trợ chi phí từ doanh nghiệp.