HGGA Architects: “Đơn giản hơn, bền vững hơn”

Tôi sinh ra và lớn lên tại Quảng Ninh, tuổi thơ của tôi gắn liền với những lần phụ giúp ông nội và bố tôi sửa chữa nhà cửa, đồ đạc trong nhà, tôi rất thích công việc này. Mỗi lần như vậy tôi lại được quan sát và học về các vật liệu xây dựng, cách chúng liên kết với nhau, làm sao để chúng vững chắc…. Ông tôi là một người rất chịu khó và sáng tạo, ông thường tận dụng những đồ cũ, sửa chữa và làm chúng hoạt động trở lại trong một vị trí mới, đẹp hơn, bền hơn. Tôi thích quan sát cuộc sống và những thứ xung quanh, đồng thời, tôi sẽ nghĩ cách làm cho nó đẹp hơn, hữu dụng hơn. Cùng với khả năng vẽ của mình, dần dần tôi hình thành ước mơ trở thành một KTS.

Sau khi tốt nghiệp ĐH Kiến trúc Hà Nội, tôi làm việc tại văn phòng của KTS Võ Trọng Nghĩa khoảng 5 năm, trong thời gian này tôi có cơ hội tham gia thiết kế một số công trình kiến trúc trong và ngoài nước. Trong đó có công trình Hạ Long villa, được thực hiện ngay tại Quảng Ninh, quê hương của tôi.

Tôi và một số cộng sự của mình thành lập HGAA Architects (Công ty TNHH Kiến trúc Hòn Gai) từ năm 2017. Chúng tôi bắt đầu với những dự án nhà ở nhỏ, chi phí đầu tư không nhiều – Chúng tôi luôn đặt câu hỏi: Làm sao để làm được những công trình kiến trúc tốt ở Việt Nam? – Chúng tôi bắt đầu quan sát xung quanh và tìm kiếm câu trả lời.

Trong suốt hơn 10 năm hành nghề kiến trúc, tôi cùng các cộng sự của mình đã kiên trì theo đuổi mục tiêu tạo ra những không gian sống chất lượng, góp phần để cuộc sống con người Việt Nam trở nên tốt đẹp hơn. Từ mục tiêu đó, chúng tôi thiết kế những công trình kiến trúc, hướng tới khai thác tiềm năng bản địa, vật liệu địa phương, xây dựng kiến trúc bền vững, hài hòa với bối cảnh xây dựng.

Vậy một công trình kiến trúc tốt là như thế nào? – Theo tôi, đầu tiên là phải phù hợp với bối cảnh xung quanh, tôn trọng địa điểm xây dựng. Chúng ta xây dựng một công trình trong rừng, cạnh bờ suối…. thì công trình không nên lấn át, cần hài hòa và tôn vinh vẻ đẹp của thiên nhiên. Công trình xây dựng trong đô thị thì cần tôn trọng quy hoạch và những công trình xung quanh, cũng không nên quá tương phản, đối lập tạo nên hiệu quả thị giác không tốt. Thứ hai, công trình cần phải phù hợp với công năng, nhu cầu sử dụng, đáp ứng tốt các nhu cầu của chủ đầu tư, tuy nhiên cần có những giới hạn để tạo ra một không gian kiến trúc hài hòa, hợp lý. Thứ 3, công trình cần được đầu tư đúng mức, phù hợp với chi phí đầu tư và trình độ xây dựng – Một công trình tốt theo tôi là: Được mọi người yêu thích, sử dụng tốt và bền vững nhiều năm. Lúc đó công trình mới phát huy hết giá trị của nó.

Do vậy, chúng tôi đã lựa chọn một hướng tư duy, làm mọi thứ đơn giản hơn, bền vững hơn. Tập trung vào những thứ cần thiết, vừa đủ, để công trình có thể hoàn thành tốt nhất, bền vững nhất. Về công năng, chúng tôi tập trung tạo ra những không gian hài hòa với tỷ lệ con người, có đủ không khí, nắng mưa, cây xanh. Về hình thức, khai thác vẻ đẹp của sự đơn giản, hạn chế những hình khối, chi tiết kiến trúc không cần thiết, gây lãng phí tài nguyên và chi phí đầu tư. Về vật liệu, khai thác các vật liệu địa phương, phổ biến như bê tông, gạch, đá, gỗ, thép, kính… nhưng được sử dụng nguyên bản, hạn chế việc bao che, tô trát, sơn, hoặc phải bảo trì hàng năm. Điều này sẽ mang lại lợi ích lâu dài. Mặt khác, trong quá trình này, kiến trúc cũng góp phần tôn vinh được vẻ đẹp của vật liệu và kỹ thuật xây dựng, tay nghề của những người thợ.

Tại Quảng Ninh, chúng tôi có cơ hội thử nghiệm và áp dụng tư duy thiết kế này với Dự án My Montessori Garden và Nhà cộng đồng Kỳ Thượng. Tại dự án My Montessori Garden, chúng tôi chỉ sử dụng khung thép, kính và cây xanh, tạo ra những lớp học giữa một khu vườn, để cho bọn trẻ có không gian vui chơi, tiếp xúc với thiên nhiên.

Tiếp đến, với Nhà cộng đồng Kỳ Thượng, dành cho đồng bào dân tộc trên vùng cao ở Quảng Ninh, chúng tôi sử dụng gỗ địa phương cùng công sức của người dân tạo nên một ngôi nhà, vừa là không gian tổ chức các hoạt động cộng đồng, vừa thu hút du lịch, tạo sinh kế mới cho bà con địa phương.

Tôi cũng có may mắn được thực hiện nhiều dự án ở Quảng Ninh, từ Mạo Khê, Uông Bí cho tới Tiên Yên, Móng Cái, Bình Liêu…. Mỗi nơi tôi đều cố gắng tìm kiếm một giải pháp phù hợp với khí hậu, văn hóa và con người địa phương. Quảng Ninh có phong cảnh thiên nhiên phong phú, có đồi có núi, có rừng có biển… Kiến trúc sẽ đóng góp vai trò quan trọng tạo nên hình ảnh, bản sắc vùng miền và nâng cao chất lượng đời sống con người địa phương.

Tôi hi vọng rằng, cùng với sự phát triển của kinh tế, xã hội thì văn hóa, nghệ thuật cũng sẽ được phát triển, được chú trọng nhiều hơn nữa. Văn hóa sẽ trở thành bản sắc của mỗi con người, mỗi địa phương, là thứ làm cho chúng ta khác biệt với người khác, địa phương khác. Trên con đường hành nghề của mình, tôi sẽ cố gắng đóng góp công sức của mình vào sự phát triển chung thông qua kiến trúc.
Văn phòng Kiến trúc HGAA theo đuổi Kiến trúc bền vững, sáng tạo, hài hòa với thiên nhiên. Tư duy thiết kế cốt lõi: Đơn giản hơn, bền vững hơn.

Một số công trình và giải thưởng đã đạt được

1. Dự án: My Montessori Garden

• Địa điểm: Hạ Long, Quảng Ninh
• Hoàn thành: 2019
• Diện tích xây dựng: 600m2
• Hạng mục: Thiết kế kiến trúc, nội thất, cảnh quan.
• Giải thưởng
  • Dezeen Awards 2021, hạng mục công trình dân dụng của năm.
  • Kiến trúc Xanh 2020 về khai thác và sử dụng hiệu quả nguyên vật liệu.
  • Giải thưởng quốc tế lần thứ 14 về kiến trúc bền vững năm 2021 – Đại học Ferrara, Italy

2. Dự án: Nhà cộng đồng Kỳ Thượng

• Địa điểm: Kỳ Thượng, Quảng Ninh
• Tình trạng: đã hoàn thành
• Diện tích đất: 460m2
• Diện tích sử dụng: 200m2
• Hạng mục: Thiết kế kiến trúc, nội thất, cảnh quan.
• Giải thưởng:
  • Sáng tác tác phẩm Văn học Nghệ thuật, chủ đề Học tập và làm theo tư tưởng, phong cách, đạo đức Hồ Chí Minh do Ban Tuyên giáo và dân vận TW tổ chức.
  • Top 10 Green Projects 2024 do Kiến Việt tổ chức.

3. Giải Khuyến khích Cuộc thi Ý tưởng thiết kế mẫu Nhà ở xã hội 2025 (do Bộ Xây dựng bảo trợ, Hội KTS Việt Nam chủ trì và Tạp chí Kiến trúc tổ chức thực hiện) – Phương án đề xuất ý tưởng áp dụng mô hình Đô thị Xốp trong việc cải tạo lại các khu tập thể cũ Hà Nội.

4. Giải Nhì (không có giải Nhất) Cuộc thi Ý tưởng quy hoạch Công viên văn hóa đa chức năng khu vực bãi nổi giữa và bãi ven sông Hồng, do Hội KTS Việt Nam tổ chức

5. Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia năm 2019, 2021, 2023 và một số giải thưởng khác.

KTS Nguyễn Văn Thu
(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 09-2026)