Vòng xuyến hay vòng xoay là dạng nút giao khá phổ biến trên đường phố Việt Nam. Khi tiếp cận những nút giao này, phần lớn người điều khiển ô tô, xe máy thường có thói quen giảm tốc độ, quan sát phía bên trái và nhường cho những phương tiện đang lưu thông trong vòng trước khi nhập vào.
Cách xử lý này đúng trong nhiều trường hợp, nhưng chưa thể xem là nguyên tắc áp dụng cho mọi nơi đường giao nhau có đảo tròn ở giữa. Bởi theo quy định hiện hành, việc phải nhường xe bên trái hay bên phải còn phụ thuộc vào báo hiệu giao thông tại nút giao. Nói cách khác, tài xế không nên chỉ nhìn hình dạng nút giao rồi mặc định “vào vòng xuyến phải nhường bên trái”, mà trước hết cần quan sát hệ thống biển báo.
Khi nào nhường bên trái, khi nào nhường bên phải?
Cụ thể, điều 22, luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định, khi đến gần nơi đường giao nhau, người điều khiển phương tiện phải quan sát, giảm tốc độ và nhường đường theo quy định.
Trong đó, luật phân biệt khá rõ các trường hợp. Nếu giao giữa đường không ưu tiên với đường ưu tiên hoặc giữa đường nhánh với đường chính, xe đi từ đường không ưu tiên hoặc đường nhánh phải nhường đường cho phương tiện đi trên đường ưu tiên hoặc đường chính từ bất kỳ hướng nào tới.
Tài xế cần quan sát biển báo tại nút giao để xác định phải nhường xe bên trái hay bên phải khi đi qua vòng xuyến
Đối với các nút giao còn lại, tại nơi đường giao nhau không có báo hiệu đi theo vòng xuyến, người điều khiển phương tiện phải nhường đường cho xe đi đến từ bên phải. Ngược lại, tại nơi đường giao nhau có báo hiệu đi theo vòng xuyến, phải nhường đường cho xe đi đến từ bên trái. Ngoài ra, theo QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ, biển R.303 – “nơi giao nhau chạy theo vòng xuyến” là biển hiệu lệnh, dùng để báo cho các loại xe phải chạy vòng theo đảo an toàn tại nơi đường giao nhau; phương tiện phải đi theo hướng mũi tên trên biển.
Như vậy, tài xế không nên chỉ nhìn thấy đảo giao thông hình tròn rồi mặc định “vào vòng xuyến phải nhường xe bên trái”. Việc nhường bên nào trước hết phải căn cứ vào tổ chức giao thông và hệ thống báo hiệu tại nút giao.
Chẳng hạn, khi đến một nút giao có báo hiệu đi theo vòng xuyến, nếu từ phía bên trái có phương tiện đi tới, xe chuẩn bị nhập vào nút giao phải giảm tốc độ và nhường đường. Đây cũng là tình huống phổ biến khiến nhiều tài xế hình thành cách nhớ “vào vòng xuyến phải nhường xe bên trái”. Nhưng ngược lại, tại nơi đường giao nhau không có báo hiệu đi theo vòng xuyến, nếu không thuộc trường hợp đường ưu tiên, đường chính nêu trên, người điều khiển phương tiện phải nhường cho xe đi đến từ bên phải.
Tuy nhiên, tài xế cũng không nên áp dụng máy móc nguyên tắc trên. Nếu nút giao có đèn tín hiệu hoặc người điều khiển giao thông, phương tiện phải chấp hành theo tín hiệu, hiệu lệnh tương ứng. Trường hợp có đường ưu tiên, đường chính cũng phải áp dụng quy tắc nhường đường dành cho các tuyến đường này.
Không nhường đường ở vòng xuyến có thể bị phạt đến 6 triệu đồng
Việc xác định đúng phương tiện được ưu tiên không chỉ giúp hạn chế xung đột, ùn tắc tại vòng xuyến mà còn giúp người lái tránh vi phạm giao thông.
Không giảm tốc độ, nhường đường đúng quy định tại vòng xuyến, người điều khiển ô tô có thể bị phạt tới 6 triệu đồng
Bởi theo điểm o, khoản 5, điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô không giảm tốc độ và nhường đường cho xe đi đến từ bên phải tại nơi đường giao nhau không có báo hiệu đi theo vòng xuyến; hoặc không giảm tốc độ và nhường xe đi đến từ bên trái tại nơi đường giao nhau có báo hiệu đi theo vòng xuyến sẽ bị phạt tiền 4 – 6 triệu đồng. Ngoài mức phạt tiền, hành vi này còn thuộc nhóm vi phạm bị trừ 2 điểm Giấy phép lái xe.
Đối với người điều khiển mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự, hành vi không nhường đường tương ứng bị phạt 2 – 3 triệu đồng (theo điểm d, khoản 6, điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP). Đồng thời bị trừ 2 điểm Giấy phép lái xe.