Sứ mệnh của Vinamilk là phụng sự sức khỏe cộng đồng bằng sản phẩm sữa tốt nhất

Năm 1976, từ ba nhà máy sữa được tiếp quản sau chiến tranh, ít ai có thể hình dung Việt Nam sẽ xây dựng được một thương hiệu sữa giá trị gần 3 tỉ USD. Nửa thế kỷ sau, Vinamilk đã trở thành biểu tượng của ngành sữa Việt Nam và người chứng kiến gần như trọn vẹn hành trình ấy chính là bà Mai Kiều Liên – Anh hùng Lao động, Thành viên HĐQT, Tổng giám đốc Vinamilk – người đã gắn bó 50 năm với doanh nghiệp, trong đó có 34 năm trên cương vị Tổng giám đốc.

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập Vinamilk, bà Mai Kiều Liên đã dành cho Thanh Niên cuộc trò chuyện về những chặng đường đã qua, những quyết định mang tính bước ngoặt và khát vọng đưa dinh dưỡng chất lượng đến với mọi người dân Việt Nam.

Nhìn lại hành trình nửa thế kỷ gắn bó cùng Vinamilk, cảm xúc của bà lúc này thế nào?

Bà Mai Kiều Liên: Thật tâm, tôi rất tự hào! Tự hào vì những gì mình đã dốc sức theo đuổi, những điều mình tâm huyết suốt 50 năm đã tạo nên thành quả hôm nay. Tôi cũng tự hào vì đã cùng nhiều thế hệ Vinamilk xây dựng nên một tập thể đoàn kết, bản lĩnh và không ngừng tiến về phía trước. Khi chúng tôi bắt đầu, Vinamilk gần như không có gì trong tay: nguồn nguyên liệu phụ thuộc nhập khẩu, cơ sở vật chất thiếu thốn, quy mô rất nhỏ. Nhưng từ những xuất phát điểm ấy, hôm nay Vinamilk đã trở thành doanh nghiệp (DN) sữa hàng đầu Việt Nam, sản phẩm có mặt tại 65 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Thương hiệu của Vinamilk bây giờ được định giá gần 3 tỉ USD, vào Top 36 DN sữa lớn nhất thế giới và đứng Top 1 Thương hiệu sữa tiềm năng nhất toàn cầu. Vinamilk cũng là đại diện duy nhất của ngành sữa Việt Nam 3 năm liên tục góp mặt trong bảng xếp hạng Top 500 DN lớn nhất Đông Nam Á (Fortune Southeast Asia 500). Tự hào quá đi chứ!

Bên cạnh niềm tự hào, tôi còn rất hạnh phúc. Bởi ngành sữa là một ngành mang nhiều giá trị nhân văn. Sau chiến tranh, vấn đề lớn nhất mà Việt Nam phải đối mặt là tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em. Những năm 1975 – 1977, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em ở Việt Nam rất cao, khoảng 50 – 60%. Ban đầu là suy dinh dưỡng về cân nặng, sau là suy dinh dưỡng về thấp còi. Đến hiện nay, Việt Nam đã có những thế hệ trẻ cao hơn rất nhiều và tôi tin rằng sữa đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện dinh dưỡng và thể chất cho trẻ em. Vinamilk tự hào đã góp phần trong hành trình nâng cao tầm vóc người Việt.

Dẫn dắt một DN từ thời bao cấp đến đổi mới và hội nhập, theo bà, điều gì đã giúp Vinamilk vẫn luôn giữ được vị trí số 1 tại thị trường nội địa và trở thành top 5% thương hiệu mạnh nhất toàn cầu, sở hữu chứng nhận chất lượng an toàn và tinh khiết chuẩn quốc tế như Clean Label Project – First 1.000 Day Promises, Purity Awards, Monde Selection…?

Một DN muốn tồn tại và phát triển bền vững phải hội đủ 3 yếu tố: chất lượng, giá thành và dịch vụ. Đó là “cái kiềng ba chân” giúp DN đứng vững trong cơ chế thị trường, dù ở bất kỳ giai đoạn nào. Ở Vinamilk, chúng tôi luôn tâm niệm: “Thực phẩm đi vào cơ thể người là không có cơ hội sửa sai”.

Với Vinamilk, bên cạnh định hướng xuyên suốt là tự chủ, quyết liệt và thiện tâm, tôi cho rằng yếu tố quan trọng để có được vị thế hôm nay là tinh thần đi tắt, đón đầu.

Như mọi người cũng đã biết, Việt Nam bước ra từ chiến tranh với xuất phát điểm rất thấp. Không chỉ ngành sữa mà hầu hết các ngành kinh tế đều thiếu công nghệ, thiếu nguồn lực và thiếu kinh nghiệm quản trị hiện đại. Nhiều DN sữa hàng đầu thế giới đã mất 200 – 300 năm để xây dựng vị thế của mình. Nếu đi theo đúng con đường đó, Vinamilk sẽ rất khó bắt kịp. Vì vậy, chúng tôi chọn cách học những gì tiên tiến nhất của thế giới để rút ngắn hành trình phát triển xuống chỉ còn vài thập niên.

Thành công của Vinamilk không chỉ đến từ nỗ lực nội tại. Chúng tôi luôn trân trọng những chủ trương đổi mới và hội nhập của Đảng và Nhà nước. Chính những chính sách cởi mở, khuyến khích sáng tạo và trao cơ hội cho DN đã tạo nên môi trường để Vinamilk phát triển mạnh mẽ như ngày hôm nay. Điều quan trọng là DN phải biết nắm bắt cơ hội đó, biến cơ hội thành năng lực cạnh tranh và thành kết quả thực tế.

Tôi vẫn tò mò, làm thế nào để một người xuất phát điểm là lãnh đạo DN Nhà nước, bà không chỉ thay đổi để thích nghi mà còn trở thành “nữ tướng” trên thương trường vốn luôn cạnh tranh khốc liệt như vậy?

Tôi nghĩ trước hết là nhờ kiến thức. Tôi may mắn được học đúng về ngành sữa rồi có cơ hội đi rất nhiều nước để học về công nghệ, quản trị cũng như những xu hướng mới của thế giới. Càng đi nhiều, tôi càng nhận ra người Việt Nam không hề kém ai. Muốn làm bất cứ điều gì cũng phải bắt đầu từ kiến thức. Kiến thức phải đủ sâu để hiểu bản chất vấn đề, đủ rộng để nhìn thấy cơ hội và đủ chắc để đưa ra quyết định, chứ không thể làm theo kiểu mò mẫm “đẽo cày giữa đường”. Khi có kiến thức, chúng ta sẽ có tự tin. Chỉ khi tự tin vào năng lực của mình mới dám đi con đường độc lập, tự chủ. Đó cũng là kim chỉ nam của Vinamilk suốt 50 năm qua để Vinamilk lựa chọn đứng độc lập phát triển thay vì liên doanh.

Điều thứ hai đến từ tính cách. Tôi vốn là người không thích trì trệ, không ngồi yên một chỗ được. Một khi làm là phải làm đến cùng. Tính cách đó được hình thành trong thời gian khó của chiến tranh, thời học sinh chúng tôi phải làm nhiều công việc: từ kiếm củi, đào hầm bằng xà beng nặng trịch trên đất bazan cứng, rồi trồng lúa, gặt lúa, cấy mạ…; việc gì cũng làm! Ý chí khắc phục khó khăn hình thành từ hồi đó. Nên mình luôn nghĩ không có gì là không làm được, khó mấy cũng làm được!

Có thể thấy, dấu ấn cá nhân của bà với Vinamilk vô cùng mạnh mẽ và sâu đậm. Nói đến Vinamilk là nói đến Mai Kiều Liên và ngược lại. Bà có nghĩ điều này cũng là áp lực với thế hệ sau?

Tôi nghĩ áp lực thì chắc chắn có. Tuy nhiên, chúng tôi không xây dựng DN dựa trên một người mà dựa trên một tập thể. Rất nhiều anh chị em lãnh đạo hiện nay đã gắn bó với Vinamilk từ khi mới ra trường, cùng trưởng thành. Chúng tôi hiểu nhau, chia sẻ cùng một mục đích chung là phát triển Vinamilk.

Theo tôi, áp lực lớn nhất của người kế nhiệm là tạo được sự tin tưởng từ tập thể rằng mình lãnh đạo rất công tâm, có năng lực và mang lại hiệu quả. Tôi đã tái cấu trúc từ năm 2022 đến năm 2026 chính là để chuẩn bị cho sự chuyển giao thế hệ mới. Tôi rất tin tưởng vào lực lượng trẻ sau này. Các bạn được đào tạo bài bản hơn, tiếp cận công nghệ mới nhanh hơn và có nhiều cơ hội học hỏi từ thế giới hơn thế hệ chúng tôi trước đây.

Tôi vẫn thường nói với anh em rằng thế hệ chúng tôi đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử 50 năm của mình rồi. Bây giờ phải trao lại cho lực lượng trẻ có kiến thức mới, động lực mới, sức vóc mới để làm nhanh hơn nữa. Tôi nghỉ thì tôi vẫn đứng đằng sau cố vấn, sẵn sàng giúp đỡ các em.

Vinamilk đã trải qua hành trình nửa thế kỷ nhiều khó khăn nhưng thành công và đầy cảm hứng. Bà có thể cho biết, trong giai đoạn tới, sứ mệnh của Vinamilk là gì?

Sứ mệnh của Vinamilk 50 năm qua hay 50 năm tới vẫn không thay đổi: mang đến những sản phẩm sữa chất lượng tốt nhất để phục vụ sức khỏe cộng đồng.

Qua 50 năm, Vinamilk đã xây dựng nên được Thương hiệu Quốc gia vươn tầm quốc tế. Với nền tảng vững chắc và “cơ ngơi” của Vinamilk như hiện giờ, tôi tin rằng thời kỳ tiếp theo, Vinamilk sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, nâng cao chuẩn mực về chất lượng, dinh dưỡng và phát triển bền vững. Chúng tôi luôn phụng sự khát vọng Việt, đồng hành cùng sự phát triển của đất nước và khẳng định vị thế của thương hiệu Việt trên bản đồ thế giới.