Doanh nghiệp gồng mình vượt ‘bão giá’

Ngày 9.4, tại họp báo Triển lãm quốc tế chuyên ngành nguyên liệu, hương liệu, phụ gia chế biến thực phẩm và đồ uống tại Việt Nam (Fi Vietnam 2026), bà Lý Kim Chi – Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM (FFA), chia sẻ: Dù trong bão giá nhưng ngành lương thực thực phẩm vẫn đang tăng trưởng tốt. Trong 2 tháng đầu năm 2026, tổng mức bán lẻ và tiêu dùng tăng 7,9% so với cùng kỳ năm 2025. Xuất khẩu toàn ngành đạt 16,69 tỉ USD, tăng 5,9% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong 6 năm qua. Chỉ số sản xuất công nghiệp trong ngành thực phẩm tiếp tục tăng 13,2% so với cùng kỳ năm ngoái và cao hơn chỉ số của cả năm 2025 là 11%.

Để có những chỉ số đẹp như vậy, các doanh nghiệp ngành lương thực phẩm đang phải gồng mình trước cơn bão giá do xung đột quân sự ở Trung Đông. Hiện tại, giá nguyên liệu đầu vào đã tăng 50 – 60% nhưng doanh nghiệp đang giữ giá bán cố định cho các siêu thị, góp phần bình ổn thị trường. Kềm được giá thời gian qua là nhờ các doanh nghiệp đã chuẩn bị sẵn nguồn nguyên liệu từ 3 – 6 tháng, bên cạnh đó chấp nhận cắt giảm lợi nhuận, thậm chí bán dưới giá thành sản xuất. “Nếu xung đột tiếp tục kéo dài, giá xăng dầu vẫn duy trì mức cao thì có thể sắp tới các doanh nghiệp sẽ phải tính đến chuyện điều chỉnh giá sản phẩm đầu ra. Chúng tôi chỉ mong sao mọi việc sớm trở lại trạng thái bình thường như trước”, bà Chi lo lắng.

Lãnh đạo FFA cho biết, trong năm 2026, ngoài câu chuyện chi phí đầu vào tăng các doanh nghiệp sẽ đối mặt với nhiều thách thức về yêu cầu chất lượng sản phẩm ngày một cao, bên cạnh đó là các tiêu chuẩn ESG. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số như mục tiêu GDP, các doanh nghiệp phải thay đổi để thích nghi với các yêu cầu mới. Về mặt thị trường, cần bám sát nhu cầu thị trường nội địa với 100 triệu dân. Trong khi xuất khẩu, ngoài các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Mỹ, EU… thì  thị trường quan trọng cần hướng đến là thị trường Halal. Trước đây, các doanh nghiệp thường xem Halal là thị trường ngách nhưng thực tế đây là thị trường rất lớn, sức tiêu thụ dồi dào và còn nhiều tiềm năng phát triển.

Bà Rose Chitanuwat, Giám đốc Chuỗi dự án (ASEAN) – Tập đoàn Informa Markets nhận định: Nếu xung đột chính trị, vũ trang hay giá năng lượng tăng là câu chuyện toàn cầu thì vấn đề thiết yếu với mỗi người tiêu dùng hàng ngày vẫn phải ăn. Đó là nhu cầu không thể thay thế. Trong bối cảnh khó khăn hiện nay nhưng chuyến bay bà đi từ Bangkok (Thái Lan) sang TP.HCM lần này vẫn đầy khách. “Nó cho thấy Việt Nam vẫn là điểm đến với khách du lịch và cả thương mại. Nếu nhìn rộng hơn, đây là tiềm năng và cơ hội của ngành lương thực thực phẩm, tích cực cả tiêu dùng tại chỗ lẫn xuất khẩu. Vấn đề là làm sao chúng ta đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường trong bối cảnh mới”, bà nói.

PGS-TS Hoàng Kim Anh, Ủy viên Ban thường vụ Hội Khoa học và Công nghệ Lương thực – Thực phẩm Việt Nam, khuyến cáo: Vấn đề quan trọng là phải giảm chi phí sản xuất bằng việc tối ưu hóa công thức sản phẩm, tối ưu hóa quy trình sản xuất, chuỗi cung ứng… Tuy nhiên, trên hết là phải thay đổi tư duy, từ sản xuất ra các sản phẩm có sức cạnh tranh cao về giá sang tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn và đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng cao của thị trường.